Fot. Anna Semerowa
Jak mówić o przyszłości w sposób, który naprawdę angażuje młodych ludzi? Najlepiej połączyć literaturę, nowe technologie i praktyczne działanie. Taką drogę obrały warsztaty z robotyki inspirowane twórczością Stanisława Lema, które odbyły się w Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku. Było to spotkanie, w którym robotyka stała się nauką programowania oraz przestrzenią dla wyobraźni, eksperymentu i rozmowy o świecie jutra.
Warsztaty „Świat Robotów Lema” zostały przygotowane z myślą o młodzieży. Organizatorzy zaprosili uczestników do świata inspirowanego twórczością jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy science fiction – Stanisława Lema, autora książek o robotach, inteligentnych maszynach i technologicznej przyszłości. W programie znalazły się rozmowy o wynalazkach przyszłości, praca twórcza oraz pokaz robotów. Wydarzenie miało też szczególny wymiar symboliczny, ponieważ odbywało się w czasie 20. rocznicy śmierci pisarza, przypadającej 27 marca 2026 roku.
Stanisław Lem do dziś pozostaje jednym z najważniejszych polskich autorów rozpoznawalnych na świecie. Urodził się we Lwowie w 1921 roku, zmarł w Krakowie w 2006 roku. Był nie tylko pisarzem science fiction, ale także eseistą i futurologiem, który z niezwykłą przenikliwością opisywał relacje człowieka z technologią, sztuczną inteligencją i nieznanym. Jego książki, takie jak „Solaris”, „Cyberiada” czy „Bajki robotów”, od dekad inspirują czytelników, naukowców i twórców kultury, bo pod warstwą fantastyki stawiają bardzo współczesne pytania o granice ludzkiego poznania, odpowiedzialność za rozwój cywilizacji i miejsce człowieka w świecie maszyn.
Fot. Anna Semerowa
Warsztaty nie były jedynie pokazem gotowych rozwiązań, ale przede wszystkim przestrzenią do samodzielnego myślenia i działania. Dla uczestników szczególnie ważna okazała się możliwość wypracowania własnego sposobu pracy i zrozumienia, jak naprawdę działają roboty.
„Podczas zajęć uczestnicy mogli wypracować własną ścieżkę działania i własny schemat pracy. Aby osiągnąć cel, musieli znaleźć swój sposób tworzenia – zarówno robota, jak i elementów grafiki 3D. Ważne jest, aby dzieci i młodzież jak najwcześniej zaczynały programować lub tworzyć coś własnymi rękami, łącząc to z pisaniem inteligentnego kodu. Dzięki temu każdy może rozwijać się w kierunku, który go interesuje, i odkrywać dziedziny, w których chce się doskonalić. Szczególnie interesujący okazał się dla młodzieży sam algorytm działania robotów” – powiedziała Larysa Dobrowolska, prowadząca warsztaty, dyrektor Sobotniej Szkoły Języka Polskiego w Tłumaczu.
Właśnie ten praktyczny wymiar wydarzenia najmocniej wybrzmiał także w głosie uczestników. Dla młodych ludzi spotkanie z robotyką nie jest dziś abstrakcyjną ciekawostką, ale naturalnym rozwinięciem ich zainteresowań, pasji i kompetencji przyszłości.
„Od dłuższego czasu interesuję się robotyką, dlatego gdy tylko usłyszałam o tym wydarzeniu, od razu wiedziałam, że chcę wziąć w nim udział. Moją przygodę z robotyką zaczynałam od pracy z klockami LEGO, a od niedawna uczę się również języka Python. Dziś mogłam składać roboty i pisać kod – to naprawdę moja pasja. Przy okazji wróciłam też wspomnieniami do początków swojej nauki. Uważam, że roboty to przyszłość. W niektórych dziedzinach mogą zastąpić człowieka, ale nie we wszystkich. Mogą być ogromnym wsparciem, jednak żywy kontakt z drugim człowiekiem zawsze będzie ważny” – mówiła Anastazja Kałyniuk, uczestniczka warsztatów.
Fot. Anna Semerowa
W Centrum Kultury Polskiej patrzą jednak na ten temat jeszcze szerzej. Robotyka i sztuczna inteligencja nie muszą być domeną wyłącznie młodego pokolenia. Planowane są kolejne przedsięwzięcia, które mają łączyć edukację technologiczną z popularyzacją polskiej kultury i literatury.
„Obecne szkolenie było skierowane przede wszystkim do młodzieży, jednak chcemy rozwijać tę tematykę i w najbliższym czasie zorganizować podobne wydarzenie także dla seniorów. Robotyka i sztuczna inteligencja to zagadnienia, które mogą zainteresować również starsze pokolenie, dlatego warto stworzyć mu przestrzeń do ich poznawania. Cieszy nas, że możemy połączyć te obszary z twórczością Stanisława Lema. Dzięki temu zarówno młodzież, jak i dorośli mogą lepiej poznać autora oraz jego dorobek” – podsumowała Alina Czirkowa, dyrektor Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku.
Warsztaty inspirowane Lemem pokazują, że nowoczesna edukacja nie musi wybierać między humanistyką a technologią. Przeciwnie – najciekawsze rzeczy dzieją się właśnie tam, gdzie spotykają się kod, kreatywność i literatura. Twórczość autora „Bajek robotów” nadal działa na wyobraźnię, bo nie opowiada wyłącznie o maszynach, a przede wszystkim o człowieku wobec zmian, które sam uruchamia. I może właśnie dlatego Lem wciąż tak dobrze rozmawia z kolejnymi pokoleniami – również z tymi, które swoją przyszłość chcą budować w świecie robotyki, programowania i sztucznej inteligencji.
Tekst: Andrzej Leusz
Program Radia CKPiDE:
Zdjęcia: Anna Semerowa
