Fot. Danuta Stefanko
W ramach obchodów 100. rocznicy przeniesienia szczątków Nieznanego Żołnierza ze Lwowa do Warszawy w Katedrze pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie 31 października 2025 roku odbyła się uroczysta Msza Święta, której przewodniczył abp Mieczysław Mokrzycki, metropolita lwowski. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele społeczności polskiej lwowskiego okręgu konsularnego, między innymi z Iwano-Frankiwska i Tłumacza, polscy dyplomaci oraz zaproszeni goście.
„Obchodzimy tę rocznicę we Lwowie, mieście względnie bezpiecznym w porównaniu z innymi miastami ukraińskimi. Nie myślę o Grobie Nieznanego Żołnierza i o szczątkach polskiego żołnierza ze Lwowa sprzed 100 lat tylko w takiej zamkniętej historycznej perspektywie. Jesteśmy w czasie wojny, kiedy Ukraina zmaga się o utrzymanie własnej niepodległości, czyli obchodzimy dzisiaj tę rocznicę w państwie, które też ma bardzo wielu swoich nieznanych żołnierzy, nieznane groby, ma swoje ofiary” – mówił Marek Radziwon, konsul generalny Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie.
Po wspólnej modlitwie zgromadzeni wierni wysłuchali koncertu „Niech się Polska przyśni Tobie”, podczas którego wykonano kantatę „Nieznany Żołnierz” autorstwa Stanisława Rossowskiego i Mieczysława Sołtysa. Utwór został skomponowany w 1925 roku na cześć Bezimiennego Bohatera z Cmentarza Orląt Lwowskich. Trumna z jego ciałem spoczęła w grobowcu stanowiącym centralną część powstałego 2 listopada 1925 w Warszawie Grobu Nieznanego Żołnierza.
Fot. Danuta Stefanko
„Trudno sobie wyobrazić, żeby historia istniała bez kultury. Kultura w szerszym pojęciu zawiera pamięć o przodkach, o bohaterach i łączy się z tradycją. To bardzo ważne, bez tego nie byłoby narodu. Z kolei kultura w tym węższym sensie, przede wszystkim sztuka, pomaga przeżyć bardzo emocjonalnie i głęboko momenty związane z ofiarnością, bohaterstwem, z idealizmem, bez którego nie istnieje człowiek z wielkiej litery” – powiedział Aleksander Polaczok, prezes Stowarzyszenia Polaków „Polonia” im. Karola Szymanowskiego w Kropiwnickim.
Elementem lwowskich obchodów stała się również prezentacja wystawy „Żołnierska pamięć. Setna rocznica powstania Grobu Nieznanego Żołnierza – historia i tradycje”. Ekspozycja powstała z inicjatywy Konsulatu Generalnego RP we Lwowie i została opracowana przez Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej. Przedstawia najważniejsze informacje, związane z powstaniem Grobu Nieznanego Żołnierza, który znajduje się na placu Piłsudskiego (niegdyś plac Saski) w Warszawie.
„Jest różnica pomiędzy francuskim, brytyjskim czy belgijskim Grobem Nieznanego Żołnierza, a polskim. Pomimo tego, że faktycznie symbolizuje wszystkich, którzy walczyli od 1914 do 1921 roku, bo takie były założenia, to tak naprawdę jest też symbolem wszystkich żołnierzy walczących kiedykolwiek o Polskę – w czasach zaborów, powstań, II Rzeczypospolitej i po II wojnie światowej. To jest symbol wszystkich tych, którzy oddali swoje życia za Ojczyznę” – mówił Artur Żak, dziennikarz Radia Wnet, Kuriera Galicyjskiego, Radia Lwów i współtwórca programu Czarne Niebo.
Centralne obchody 100. rocznicy powstania Grobu Nieznanego Żołnierza odbyły się 2 listopada w Warszawie. Uczestnił w nich prezydent Karol Nawrocki, a także marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska, wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz dowódcy wojskowi z szefem Sztabu Generalnego Wojska Polskiego gen. Wiesławem Kukułą na czele. W ramach obchodów odbyła się uroczysta zmiana warty przy Grobie, w której uczestniczyli żołnierze poszczególnych rodzajów sił zbrojnych, a także funkcjonariusze Straży Pożarnej, Policji oraz warszawskiej Straży Miejskiej. Uroczystości towarzyszył salut armatni.
Tekst: Danuta Stefanko
Program Radia CKPiDE:
Zdjęcia: Danuta Stefanko
