Fot. Danuta Stefanko

Centrum Kultury Polskiej i Dialogu Europejskiego w Iwano-Frankiwsku, dawnym Stanisławowie, w ramach przedsięwzięcia „Bohaterowie Niepodległości – międzypokoleniowy projekt historyczno-medialny z wykorzystaniem AI” zorganizowało warsztaty sztucznej inteligencji, gdzie uczestnicy opracowywali materiały audiowizualne, poświęcone bohaterom Niepodległej. Wydarzenie połączyło przedstawicieli różnych pokoleń lokalnej społeczności polskiej oraz ukraińskich miłośników polskiej kultury.

„Kiedy widzisz, jak 13-letnia młoda osoba wyjaśnia 78-letniej pani, jak ustawić sieć neuronową, a ona w zamian opowiada prawdziwą historię osoby ze zdjęcia – rozumiesz, że dzieje się coś więcej niż tylko proces nauczania. Szczególną wartością tego szkolenia stało się połączenie technologii i edukacji historycznej. Sztuczna inteligencja nie była celem, ale narzędziem do głębszego zanurzenia się w historii. Ucząc się, jak działa sieć neuronowa, uczestnicy jednocześnie badali biografie, czytali dokumenty, omawiali wydarzenia historyczne” – mówił Serhij Szturchecki, prowadzący spotkanie.

Dzieci, młodzież, dorośli i seniorzy skupili się na życiorysach Józefa Piłsudskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Jana Karskiego, Witolda Pileckiego, Zofii Kossak-Szczuckiej, Ireny Sendlerowej oraz Karola Wojtyły, czyli przyszłego Papieża Jana Pawła II. Przy pomocy sztucznej inteligencji tworzyli prezentacje, infografiki, mapy myśli, a ponadto kreowali wideo ze zdjęć, gdzie bohaterowie Niepodległej „ożywali”, dzieląc się swoją mądrością i wartościami, poprzez wypowiadanie cytatów.

Fot. Danuta Stefanko

„Dowiedzieliśmy się dużo o wykorzystywaniu AI oraz o polskich postaciach związanych z niepodległością. Przy pomocy sztucznej inteligencji „ożywiliśmy” niektórych bohaterów. Nauczyliśmy się poprawnie wykorzystywać różne narzędzia AI. Pracowaliśmy również ze starszym pokoleniem, restaurowaliśmy stare zdjęcia. To było niesamowite i bardzo interesujące pracować w takim tandemie” – powiedziała wolontariuszka Centrum Angelina Husenycia.

Ważnym elementem inicjatywy stał się dialog międzypokoleniowy oraz dzielenie się wiedzą historyczną i doświadczeniem. Starsze pokolenie społeczności polskiej przy pomocy młodzieży miało okazję nauczyć się odnawiać swoje zdjęcia z czasów dzieciństwa i młodości poprzez instrumenty AI. Była to okazja powrócić do rodzinnych archiwów, wydobyć stare fotografie i ciepłe wspomnienia.

„Wszystko bardzo mi się podobało. Warsztaty były ciekawe. Kolorowaliśmy zdjęcia. Bardzo mnie zaskoczyło, że coś takiego można robić. Teraz mam swoje zdjęcia od małego, jak jestem w wózeczku. Wspominałyśmy też z koleżankami, jak było kiedyś. Dzieliliśmy się doświadczeniem z młodzieżą, a młodzież pomagała nam ze sztuczną inteligencją. Teraz młodzi ludzie są bardzo energiczni, wszystko wiedzą” – mówiła Danuta Olijnyk, uczestniczka warsztatów.

Efekty pracy uczestników warsztatów zostaną przedstawione w ramach obchodów Święta Niepodległości 11 listopada 2025 roku. Wydarzenie zostało dofinansowane w ramach programu „Minigranty”, którego operatorem jest Stowarzyszenie Aktywny Dialog. Projekt finansowany przez Instytut Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego ze środków budżetu Państwa.

Tekst: Danuta Stefanko 

Zdjęcia: Danuta Stefanko